#import "../PageTemplate.typ": * #import "@preview/treet:1.0.0": * #import "@preview/tiaoma:0.3.0" #set heading(numbering: "1.1", offset: 1) = Flutter #i Flutter เป็นชุดพัฒนาซอฟต์แวร์ UI แบบโอเพนซอร์สที่สร้างโดย Google สามารถใช้พัฒนาแอปพลิเคชันข้ามแพลตฟอร์มจากฐานโคดเดียวสำหรับเว็บ Fuchsia, Android, iOS, Linux, macOS และ Windows โดย Flutter ได้รับการพูดถึงครั้งแรกในปี 2015 และเปิดตัวในเดือนพฤษภาคม 2017 และ Flutter ถูกใช้งานภายในโดย Google ในแอปพลิเคชันต่างๆ เช่น Google Pay และ Google Earth รวมถึงโดยนักพัฒนาซอฟต์แวร์รายอื่นๆ เช่น ByteDance และ Alibaba #i Flutter จะสร้างแอปพลิเคชันที่มีเอ็นจิ้นการเรนเดอร์ของตัวเอง ซึ่งส่งข้อมูลพิกเซลไปยังหน้าจอโดยตรง ซึ่งแตกต่างจากเฟรมเวิร์ก UI อื่น ๆ อีกมากมายที่อาศัยแพลตฟอร์มเป้าหมายเพื่อจัดหาเอ็นจิ้นการเรนเดอร์ เช่น แอป Android พื้นฐานที่ใช้ Android SDK ระดับอุปกรณ์ หรือ iOS SDK ที่ใช้ UI stack ในตัวของแพลตฟอร์มเป้าหมาย การควบคุมขั้นตอนการแสดงผลของ Flutter ช่วยลดความยุ่งยากในการรองรับหลายแพลตฟอร์ม เนื่องจากสามารถใช้โคด UI ที่เหมือนกันได้กับทุกแพลตฟอร์มเป้าหมาย == การติดตั้งโปรแกรมเขียนโคด #i จริง ๆ แล้วนั้น Flutter สามารถทำงานกับโปรแกรมเขียนโคดใดก็ได้ แต่มีโปรแกรมเหล่านี้ที่อาจมีประสบการณ์การพัฒนาที่ดีกว่าโปรแกรมอื่น: - Visual Studio Code (VS Code) - Android Studio - JetBrains IntelliJ - Firebase Studio #i โครงงานนี้ใช้โปรแกรมเขียนโคด Android Studio เป็นหลักเนื่องจากแอพลิเคชันโครงงานมี Android เป็นเป้าหมายหลัก และ Android SDK สามารถจัดการได้ง่ายกว่าใน Android Studio === Android Studio #i Android Studio สามารถดาวน์โหลดได้ผ่าน https://developer.android.com/studio หรือสามารถถูกติดตั้งและจัดการผ่านแอพลิเคชัน JetBrains Toolbox ได้เช่นกัน (https://www.jetbrains.com/toolbox-app/) == การติดตั้ง Flutter #i การติดตั้ง Flutter สามารถทำได้สองวิธีด้วยกัน คือการติดตั้งผ่าน Visual Studio Code (VS Code) และการติดตั้งด้วยตนเอง โดยหากต้องการใช้ VS Code เป็นโปรแกรมเขียนโคดอยู่แล้ว สามารถติดตั้งผ่าน VS Code ได้เลย #i แต่ก่อนอื่น ต้องทำการติดตั้งโปรแกรมและไลบรารีพื้นฐานที่จำเป็นสำหรับ Flutter ก่อน === การติดตั้งโปรแกรมและไลบรารีที่จำเป็น ==== Windows #grid( columns: 2, column-gutter: 1em, [#i ในการพัฒนาซอฟต์แวร์บน Windows ด้วย Flutter คุณจำเป็นต้องติดตั้ง Git สำหรับ Windows ซึ่งคุณสามารถดูขั้นตอนการติดตั้งได้โดยการสแกน QR code ด้านข้าง หรือที่ https://git-scm.com/install/windows หรือเพียงแค่ใช้ WinGet ในการติดตั้งโดยการใช้คำสั่งด้านล่าง], tiaoma.qrcode( "https://git-scm.com/install/windows", width: 1in, alt: "QR โคดสำหรับหน้าการติดตั้ง Git สำหรับ Windows", ), ) ```sh winget install --id Git.Git -e --source winget ``` ==== Linux #i Flutter ใช้ไลบรารีดังต่อไปนี้ในขั้นตอนการพัฒนาแอพลิเคชันบน Linux (development dependencies; ยังไม่รวมไลบรารีและโปรแกรมที่ต้องมีในการสร้างแอพลิเคชัน _สำหรับ_ Linux) #grid( columns: 2, column-gutter: 2in, [ - curl - git - unzip ], [ - xz - zip - glu ], ) หากต้องการคำสั่งในการติดตั้งแพคเกจเหล่านี้ โปรดดู@flLinuxDetails ==== macOS #i จำเป็นต้องทำการติดตั้งเครื่องมือ command-line Xcode เพื่อเข้าถึงเครื่องมือที่ Flutter จำเป็นต้องใช้ รวมถึง Git ในการดาวน์โหลดเครื่องมือ ใช้คำสั่งต่อไปนี้ในเทอร์มินัลที่คุณเลือก: ```sh xcode-select --install ``` #i หากคุณไม่ได้ติดตั้งเครื่องมืออยู่แล้ว จะมีไดอะลอกเพื่อคอนเฟิร์มว่าคุณต้องการที่จะติดตั้งมัน กด *Install* และกด *Done* เมื่อทำการติดตั้งเสร็จสิ้นแล้ว #pagebreak() === การติดตั้งผ่าน Visual Studio Code #[ #set enum(indent: 3em) + เปิด VSCode + ติดตั้งส่วนขยาย Flutter \ อยู่ภายใต้ ID `Dart-Code.flutter` ทั้งบน Visual Studio Marketplace และ OpenVSX + ติดตั้ง Flutter ด้วย VS Code + เปิด Command Palette ด้วยเมนู *View* > *Command Palette* หรือกด Ctrl + Shift + P + ใน Command Palette พิมพ์ `flutter`. + เลือก *Flutter: New Project* + VS Code จะให้คุณเลือก Flutter SDK บนคอมพิวเตอร์ของคุณ เลือก *Download SDK* + เมือหน้าไดอะลอก *Select Folder for Flutter SDK* แสดงขึ้น เลือกสถานที่ที่คุณอยากติดตั้ง Flutter + คลิก *Clone Flutter* \ ในระหว่างการดาวน์โหลด VS Code จะแสดงการแจ้งเตือนนี้: ``` Downloading the Flutter SDK. This may take a few minutes. ``` การดาวน์โหลดนี้จะใช้เวลาสองสามนาที หากคุณเชื่อว่าการดาวน์โหลดหยุดชะงัก คุณสามารถคลิก *Cancel* แล้วเริ่มต้นการติดตั้งใหม่ได้ + คลิก *Add SDK to PATH* \ เมื่อเสร็จสิ้น จะมีการแจ้งเตือน ``` The Flutter SDK was added to your PATH ``` + VS Code อาจแสดงการแจ้งเตือนเกี่ยวกับการเก็บข้อมูลของ Google หากคุณยินยอม คลิก *OK* + เพื่อความแน่ใจ กรุณาปิดเทอร์มินัลทุกหน้าต่างหรือรีสตาร์ท VS Code เพื่อให้แน่ใจว่า Flutter จะสามารถใช้ผ่านเทอร์มินัลได้ + เมื่อเสร็จสิ้น ใช้คำสั่ง `flutter doctor -v` ในเทอร์มินัลที่คุณเลือกเพื่อตรวจสอบการติดตั้ง Flutter ของคุณ \ หากคำสั่งไม่เจอหรือเกิดข้อผิดพลาดขึ้น ตรวจสอบ https://docs.flutter.dev/install/troubleshoot สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม ] === การติดตั้งด้วยตนเอง #i แนะนำให้ทำตาม https://docs.flutter.dev/install/manual#install-flutter เนื่องจากกระบวนการนี้ต้องใช้ข้อมูลที่ใหม่ล่าสุด 1. ดาวน์โหลด Flutter (สามารถหาปุ่มดาวน์โหลดได้จากลิงก์ด้านบน) 2. สร้างโฟลเดอร์สำหรับเก็บ Flutter SDK 3. ทำการแตกไฟล์ที่ดาวน์โหลดมา 4. เพิ่ม Flutter เข้าไปยัง PATH ของคุณ (วิธีการขึ้นอยู่กับระบบปฏิบัติการ) 5. ยืนยันความถูกต้องของการติดตั้งของคุณด้วยคำสั่ง `flutter doctor -v` == Dart #i Dart เป็นภาษาโปรแกรมที่ออกแบบโดย Lars Bak และ Kasper Lund และพัฒนาโดย Google สามารถใช้พัฒนาแอปพลิเคชันบนเว็บ มือถือ เซิร์ฟเวอร์ และเดสก์ท็อปได้ และยังเป็นภาษาหลักที่ใช้ในการพัฒนาแอพลิเคชัน Flutter #i Dart เป็นภาษาเชิงวัตถุ อิงคลาส และรวบรวมขยะ (garbage-collection) ด้วยไวยากรณ์แบบ C สามารถคอมไพล์เป็นโค้ดเครื่อง JavaScript หรือ WebAssembly ได้ รองรับอินเทอร์เฟซ มิกซ์อิน คลาสนามธรรม เจเนอริกแบบรีไฟด์ และการอนุมานชนิดข้อมูล == การสร้างโปรเจกต์ #i ตั้งแต่หัวข้อนี้เป็นต้นไป จะเป็นข้อมูลสำหรับการทำงานกับ Android Studio เป็นหลักเนื่องจากเป็นโปรแกรมหลักที่ถูกใช้งานในการพัฒนาแอพลิเคชันโครงงานนี้ #i หากยังไม่ได้ติดตั้งปลั๊กอิน Flutter โปรดติดตั้งปลั๊กอินก่อน โดยหากอยู่ในหน้าต้อนรับ สามารถติดตั้งปลั๊กอินได้โดยการเข้าไปยังแท็บ *Plugins* หรือหากเปิดโปรเจกต์อื่นอยู่ สามารถเข้าถึงหน้าปลั๊กอินได้โดยการกดที่ไอคอนฟันเฟืองในแถบเครื่องมือ แล้วกด *Plugins...* หลังจากนั้น ในแท็บ *Marketplace* ของหน้าปลั๊กอิน ค้นหา *Flutter* (ผู้ผลิตปลั๊กอินคือ Google) แล้วกด *Install* #afigure( image("Flutter/homePage.png", width: 65%), alt: "หน้ายินดีต้อนรับในแท็บ Projects ที่กำลังแสดงรายการโปรเจกต์และปุ่มในการสร้างโปรเจกต์ใหม่", caption: [หน้ายินดีต้อนรับใน Android Studio], ) #i เมื่อคลิก *New Flutter Project* จะมีหน้าถามสถานที่ติดตั้ง Flutter SDK หลังจากนั้น กด *Next* แล้วจะมีหน้าต่อไปนี้ขึ้นมาเพื่อให้คุณกรอกรายละเอียดโปรเจกต์ #afigure( image("Flutter/newProjectPage.png", width: 80%), alt: "หน้ากรอกรายละเอียดโปรเจกต์ใหม่", caption: [หน้าโปรเจกต์ใหม่], ) รายละเอียดที่จำเป็นต้องกรอกในการสร้างโปรเจกต์ใหม่มีดังนี้: - *Project name:* ชื่อโปรเจกต์ - *Project location:* โฟลเดอร์ที่ต้องการเก็บโปรเจกต์ - *Description:* รายละเอียดโปรเจกต์ - *Project type:* ประเภทโปรเจกต์ ในกรณีนี้เป็นค่า *Application* เนื่องจากเราต้องการสร้างแอพลิเคชัน - *Organization:* โดเมนเนมย้อนหลังขององค์กรที่พัฒนา (Reverse domain name notation; Reverse-DNS) - *Android language:* เลือกระหว่าง Java และ Kotlin เป็นภาษาหลักที่ใช้ในแอพลิเคชัน Android - *Platforms:* แพลตฟอร์มที่โปรเจกต์จะรองรับ อย่างไรก็ตาม การสร้างไฟล์ไบนารีสำหรับแอพลิเคชันขึ้นอยู่กับแพลตฟอร์มที่พัฒนาแอพลิเคชันเช่นกัน หมายความว่า ถึงแม้ตามทฤษฎีแล้วแอพลิเคชันของคุณจะรองรับ iOS คุณต้องมีอุปกรณ์ Mac ในการสร้างไฟล์แอพลิเคชัน iOS ออกมา เมื่อทำการใส่รายละเอียดทั้งหมดแล้ว สามารถกด Create เพื่อสร้างโปรเจกต์ได้เลย #pagebreak() == แอพลิเคชันตัวอย่าง เมื่อกดรันแอพลิเคชันด้วยไอคอน #box( image("Flutter/vscode_play.svg", alt: "Play"), baseline: 15%, ) (หรือ Shift+F10 ใน Android Studio) จะได้แอพลิเคชันดังรูปด้านล่างออกมา #afigure( grid( columns: 2, align: horizon, image( "Flutter/mobileExampleApp.png", height: 2.5in, alt: "แอพลิเคชันมือถือ มีแถบสีม่วง ตัวเลขแสดงจำนวนครั้งที่กดปุ่มและปุ่มกดเพิ่มจำนวน", ), image( "Flutter/desktopExampleApp.png", width: 90%, alt: "โปรแกรมคอมพิวเตอร์ แถบหน้าต่างโปรแกรมสีดำ ในหน้าต่างประกอบด้วยส่วนประกอบคล้ายแอพลิเคชันบนโทรศัพท์", ), ), caption: [แอพลิเคชันตัวอย่างบน Android 15 และ Arch Linux], ) #show raw.where(block: true): set block(below: 2em) _*หมายเหตุ:* โคดในห้วข้อนี้ถูกนำ comment ออกเพื่อความรวบรัด_ ภายในโฟลเดอร์โปรเจกต์ใหม่ จะมีไฟล์ `lib/main.dart` พร้อมแอพลิเคชันตัวอย่าง โดยในบรรทัดแรก จะมีการนำเข้า Material UI #set figure(kind: "image", supplement: "รูปที่") #afigure( ```dart import 'package:flutter/material.dart'; ```, caption: [โคดนำเข้าแพคเกจ], ) และถัดมา จะมีฟังก์ชันหลักชื่อ `main` ที่ทำหน้าที่ในการรันแอพลิเคชัน โดยมีการรับอาร์กิวเมนต์เป็นวิดเจ็ท ซึ่งในกรณีนี้เป็นการสร้างวัตถุจากคลาส `MyApp` ที่เป็นวิดเจ็ท #afigure( ```dart void main() { runApp(const MyApp()); } ```, caption: [ฟังก์ชัน main], ) ถัดมาจะมีคลาส `MyApp` ที่สืบทอดมาจาก `StatelessWidget` ซึ่งคือคลาสสำหรับวิดเจ็ทที่ไร้สถานะ ("Stateless") #afigure( ```dart class MyApp extends StatelessWidget { ```, caption: [], ) ซึ่งในคลาสจะมี constructor ที่สามารถรับค่าคีย์ได้: #afigure( ```dart const MyApp({super.key}); ```, caption: [], ) และจะมีฟังก์ชันในการสร้างวิดเจ็ท ซึ่งฟังก์ชันนี้เป็นการสืบทอดฟังก์ชันมา สังเกตได้จาก `@override` #afigure( ```dart @override Widget build(BuildContext context) { ```, caption: [], ) และในฟังก์ชันจะมีการสร้างวัตถุ MaterialApp ซึ่งมีหน้าที่ในการเก็บข้อมูลเกี่ยวกับแอพลิเคชัน Material UI รวมถึงข้อมูลเช่น ชื่อแอพลิเคชัน (`title`) และธีม (`theme`) #afigure( ```dart return MaterialApp( title: 'Flutter Demo', ```, caption: [], ) โดยข้อมูลธีมนั้นถูกเก็บด้วยการสร้างวัตถุ `ThemeData` #afigure( ```dart theme: ThemeData( ```, caption: [], ) และมีการสร้างธีมสีจากสีหลักโดยการใช้เมธอด `ColorScheme.fromSeed` แต่ในโคดด้านล่างนี้ คลาส `ColorScheme` นั้นถูกอนุมานขึ้นมา โดยใน Dart 3.10 มีฟีเจอร์ "dot shorthands" ซึ่งเป็นทางลัดในการข้ามการเขียนชื่อคลาส ซึ่งชื่อคลาสสามารถถูกอนุมานขึ้นมาได้เนื่องจากอาร์กิวเมนต์ `colorScheme` นั้นคาดหวังค่าที่เป็นวัตถุจากคลาส `ColorScheme` อยู่แล้ว #afigure( ```dart colorScheme: .fromSeed(seedColor: Colors.deepPurple), ), ```, caption: [], ) และต่อมา อาร์กิวเมนต์ `home` เป็นอาร์กิวเมนต์ที่รับค่าเป็นวิดเจ็ทซึ่งจะเป็นหน้าแรกของแอพลิเคชัน #afigure( ```dart home: const MyHomePage(title: 'Flutter Demo Home Page'), ); } } ```, kind: "image", supplement: "รูปที่", caption: [], ) ถัดมา มีการสร้างคลาส `MyHomePage` ที่ถูกใช้ด้านบน โดยคลาสเป็น `StatefulWidget` ซึ่งหมายความว่า เป็นคลาสที่มีสถานะ (State) #afigure( ```dart class MyHomePage extends StatefulWidget { ```, caption: [], ) โดยใน constructor มีการรับค่าพารามีเตอร์ `title` #afigure( ```dart const MyHomePage({super.key, required this.title}); ```, caption: [], ) โดยคลาสนี้เป็นคลาสที่เก็บการตั้งค่าวิดเจ็ท และเป็นคลาสที่เก็บค่าพารามิเตอร์จากวิดเจ็ทที่เหนือกว่า และตัวแปรในคลาสย่อยของ `StatefulWidget` นั้นจะมีคีย์เวิร์ด `final` เสมอ ซึ่งหมายถึงว่า ตัวแปรนี้เปลี่ยนแปลงไม่ได้หลังจากสร้างวัตถุจากคลาสแล้ว #afigure( ```dart final String title; ```, caption: [], ) ต่อมาจึงมีการสร้างวัตถุ State ซึ่งในฟังก์ชัน `createState` ที่ถูกสืบทอดมานั้น จะมีการสร้างวัตถุ State จากคลาส `_MyHomePageState` (โดยที่ `_` หมายถึงว่าคลาสนั้นเป็นส่วนตัวและไม่ควรถูกนำเข้าโดยไฟล์อื่น) #afigure( ```dart @override State createState() => _MyHomePageState(); } ```, caption: [], ) #afigure( ```dart class _MyHomePageState extends State { int _counter = 0; void _incrementCounter() { ```, caption: [], ) โดยในฟังก์ชัน `_incrementCounter` มีการเรียกใช้ฟังก์ชัน `setState` ซึ่งจะแจ้งเตือน Flutter ว่ามีการเปลี่ยนแปลงสถานะ ซึ่งจะก่อให้เกิดการเร็นเดอร์วิดเจ็ทใหม่ และในอาร์กิวเมนต์ของ `setState` คือฟังก์ชันไม่ระบุชื่อ (anonymous functions หรืออีกชื่อหนึ่งคือ lambda) ที่เปลี่ยนแปลงสถานะของวิดเจ็ท #afigure( ```dart setState(() { _counter++; }); } ```, caption: [], ) โดยต่อมา มีฟังก์ชัน `build` เช่นเคยที่มีหน้าที่ในการสร้างวิดเจ็ท โดยฟังก์ชัน `build` ของวิดเจ็ทที่มีสถานะนั้นจะถูกรันใหม่ทุกครั้งที่มีการเปลี่ยนแปลงสถานะ #afigure( ```dart @override Widget build(BuildContext context) { return Scaffold( appBar: AppBar( ```, caption: [], ) *การทดลอง:* ในระหว่างที่รันแอพลิเคชันอยู่ ลองเปลี่ยนสีพื้นหลังของวิดเจ็ท `AppBar` (เป็นค่าอื่นเช่น `Colors.amber`) แล้วทำการ hot reload โดยการกดไอคอน#box( image("Flutter/flutterHotReload.svg", alt: "สายฟ้า", width: 1.5em), baseline: 20%, )เพื่อเห็นการเปลี่ยนแปลงของสีแถบแอพลิเคชันในระหว่างที่สีของวิดเจ็ทอื่น ๆ ยังคงเดิม #afigure( ```dart backgroundColor: Theme.of(context).colorScheme.inversePrimary, ```, caption: [], ) โดยในอาร์กิวเมนต์ `title` นี้มีการใช้ค่าที่รับมาจากวิดเจ็ทที่เหนือกว่า โดย `widget` ในที่นี้คือวัตถุของคลาส `MyHomePage` ที่ทำหน้าที่เก็บค่า `title` ของเรา แล้วเราจึงทำค่า `title` นั้นใส่ในวิดเจ็ทข้อความ (`Text`) #afigure( ```dart title: Text(widget.title), ), ```, caption: [], ) `Center` เป็นวิดเจ็ทจัดเลย์เอาต์ โดยจะทำให้ลูก 1 วิดเจ็ทของมัน (`child`) อยู่ตรงกลาง #afigure( ```dart body: Center( ```, caption: [], ) และ `Column` เป็นวิดเจ็ทจัดเลย์เอาต์เช่นกัน มันรับลูกหลายคน (`children`) แล้วจัดเรียงมันในแนวตั้ง โดยค่าเริ่มต้นแล้ว มันจะจัดให้ตัวเองกว้างเท่ากับลูก ๆ ของมัน และพยายามจัดให้ตัวเองสูงเท่าวิดเจ็ทที่สูงกว่า วิดเจ็ทคอลัมน์มีหลายคุณสมบัติในการควบคุมขนาดของมันและการจัดวางลูก ๆ ของมัน โดยด้านล่างมีการใช้อาร์กิวเมนต์ `mainAxisAlignment` ในการจัดลูก ๆ ของมันให้อยู่ตรงกลางในแนวตั้ง โดย "main axis" หรือ แกนหลัก ในกรณีนี้คือแนวตั้ง เพราะคอลัมน์นั้นเป็นแนวตั้ง (และ "cross axis" หรือแกนไขว้ จะเป็นแนวนอน คือแนวตรงข้ามกับแนวหลัก) #afigure( ```dart child: Column( mainAxisAlignment: .center, children: [ const Text('You have pushed the button this many times:'), Text( '$_counter', ```, caption: [], ) การเข้าถึงธีมของแอพลิเคชัน (```dart Theme.of(context)```) แล้วนำธีมข้อความ `headlineMedium` มาใช้: #afigure( ```dart style: Theme.of(context).textTheme.headlineMedium, ), // Text ], ), // Column ), // Center floatingActionButton: FloatingActionButton( onPressed: _incrementCounter, tooltip: 'Increment', child: const Icon(Icons.add), ), ); } } ```, caption: [], ) #pagebreak() == โครงสร้างโปรเจกต์ Flutter ในโครงงานนี้ โปรเจกต์ Flutter มีโครงสร้างคร่าว ๆ ดังกล่าว #tree-list[ - android - app - src - main - java: โคด Java - kotlin: โคด Kotlin - res: โฟลเดอร์ทรัพยากร เช่น ไอคอนแอพลิเคชัน - AndroidManifest.xml - build.gradle.kts - settings.gradle.kts - assets - certificates - rootCA.crt: ใบรับรอง Root (ดู@x509 สำหรับรายละเอียด) - build: โฟลเดอร์สำหรับเก็บไฟล์ไบนารี - ios - lib: ซอร์สโคดของแอพลิเคชัน - linux - macos - test - windows - l10n.yaml: ไฟล์ตั้งค่าฟีเจอร์แปลภาษา - pubspec.yaml: ไฟล์ข้อมูลโปรเจกต์ Flutter ] (รายการข้างต้นรวมถึงแค่ไฟล์ที่สำคัญที่จะถูกกล่าวถึงใน@flutter นี้) == การนำเข้าแพคเกจ #i ไฟล์ `pubspec.yaml` เป็นไฟล์ที่เก็บข้อมูลเกี่ยวกับโปรเจกต์ Flutter ของคุณ เช่น ชื่อ คำอธิบาย เวอร์ชัน และรวมถึงสิ่งที่จะกล่าวถึงในหัวข้อนี้ คือการติดตั้งและนำเข้าแพคเกจภายนอกมาใช้ในโปรเจกต์ #i โดยหากไม่รวมรายละเอียดโปรเจกต์เบื้องต้นเช่นชื่อและคำอธิบายแล้ว ไฟล์ `pubspec.yaml` จะมีรายละเอียดดังนี้ `environment` นั้นจะกล่าวถึงสิ่งแวดล้อม ซึ่งในกรณีนี้มีเพียง `sdk` ที่ระบุเวอร์ชันของ Flutter SDK ในการคอมไพล์โปรเจกต์ ```yaml environment: sdk: ^3.10.1 ``` `dependencies` จะกล่าวถึงไลบรารีที่โปรเจกต์พึ่งพา ซึ่งโดยค่าเริ่มต้นแล้ว ในโปรเจกต์ตัวอย่างจะมีการติดตั้งเซ็ทไอคอน Cupertino มาให้ (`cupertino_icons`; หรือเรียกอย่างง่ายว่า ไอคอน iOS) ซึ่งแน่นอนว่าหากคุณไม่ใช้ สามารถลบทิ้งได้ ```yaml dependencies: flutter: sdk: flutter cupertino_icons: ^1.0.8 ``` `dev_dependencies` กล่าวถึงไลบรารีที่โปรเจกต์พึ่งพา#emph([ในการพัฒนา]) หมายความว่า ไลบรารีเหล่านี้จะไม่ถูกใส่เข้าไปยังแอพลิเคชันของคุณโดยตรง โดยตามค่าเริ่มต้นแล้ว จะมีแพคเกจ `flutter_test` ที่ถูกดึงมาจาก Flutter SDK โดยตรง และมี `flutter_lints` สำหรับการตรวจข้อผิดพลาดในโคด ```yaml dev_dependencies: flutter_test: sdk: flutter flutter_lints: ^6.0.0 ``` `flutter` เป็นการตั้งค่าเกี่ยวกับ Flutter โดยที่ตามค่าเริ่มต้นแล้วจะมีค่า `uses-material-design` มาให้เป็น `true` ซึ่งจะเป็นการบอกกับ Flutter ว่าแอพลิเคชันนั้นใช้ Material design ```yaml flutter: uses-material-design: true ``` และนอกจากนั้นแล้ว ในส่วนของ `flutter` นี้จะเป็นส่วนที่ลิสต์รายการไฟล์เพิ่มเติมที่ต้องการใส่เข้าไปในแอพลิเคชันด้วยเช่นกัน ตัวอย่างเช่น โครงงานนี้มีการเพิ่มเติมในส่วน `flutter` ดังนี้: ```yaml assets: - assets/certificates/rootCA.crt ``` โดยจะเป็นการเพิ่มไฟล์ใบรับรอง `rootCA.crt` เข้าไปกับแอพลิเคชันเพื่อใช้ในการส่งคำขอ HTTPS ไปยังอุปกรณ์ของโครงงาน #pagebreak() == ระบบการดีไซน์ โดยใน Flutter แล้วนั้น ไม่รวมแพคเกจบุคคลที่สาม จะมีระบบการดีไซน์อยู่สองแบบคือ: + Material Design: การดีไซน์ของ Google สำหรับ Android + Cupertino Design: การดีไซน์ของ Apple สำหรับ iOS *หมายเหตุ:* Cupertino Design ถูกแทนที่โดย Liquid Glass แล้ว โดยในปัจจุบันทีม Flutter กำลังทำการตรวจสอบและแก้ไขโครงสร้างระบบดีไซน์ ดังนั้น หากมีผู้พัฒนาต้องการใช้เอฟเฟกต์ Liquid Glass ในแอพลิเคชัน Flutter จึงจำเป็นต้องพึงพาแพคเกจบุคคลที่สามก่อนในขณะนี้ (Flutter เวอร์ชัน 3.38.3 ณ เวลาที่พิมพ์) #i แอพลิเคชันในโครงงานนี้ใช้ Material Design เนื่องจากมีเป้าหมายหลักเป็นแพลตฟอร์ม Android โดย Material Design คือภาษาการดีไซน์ที่ถูกพัฒนาโดย Google และถูกเปิดตัวครั้งแรก 25 มิถุนายน 2014 และมีเวอร์ชันหลัก 3 เวอร์ชันด้วยกัน โดยที่เวอร์ชันที่ 3 ถูกเปิดตัวในงาน Google I/O 2021 และมีชื่อว่า "Material You" (แต่ชื่อธรรมดา "Material Design 3" ก็ยังถูกใช้งานกันอย่างปกติ) และในงาน Google I/O 2025 มีการเปิดตัว "Material 3 Expressive" ซึ่งเป็นการปรับปรุงต่อจาก Material You เดิมสำหรับ Android 16 และ Wear OS 6 และสามารถดูรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับ Material 3 ได้ที่ https://m3.material.io/ == ข้อมูลเกี่ยวกับแพลตฟอร์ม === Android #i ในการพัฒนาแอพลิเคชัน Android โดยใช้เฟรมเวิร์ก Flutter จำเป็นต้องใช้ส่วนประกอบเครื่องมือพัฒนา Android ดังนี้ - Android SDK (API Level 36 ณ เวลาที่พิมพ์) - Android SDK Build-Tools - Android SDK Command-line Tools - Android SDK Platform-Tools - Android Emulator (ไม่บังคับ) และแนะนำให้จัดการและติดตั้งเครื่องมือเหล่านี้ผ่าน Android Studio #i ในการติดตั้ง Android SDK ควรติดตั้ง Android SDK ล่าสุดถึงแม้ว่าอุปกรณ์ของคุณจะใช้เวอร์ชันที่เก่ากว่านั้น เพื่อความมั่นใจว่าแอพลิเคชันจะสามารถใช้กับอุปกรณ์ที่ใหม่ล่าสุดได้ #i แอพลิเคชัน Android จะมี SDK/API level เป้าหมาย (Target SDK/API level) และ SDK/API level ขั้นต่ำ (Minimum SDK/API level) โครงงานนี้ ณ เวลาที่พิมพ์ ใช้ API level เป้าหมาย 36 (Android 16) และ API level ขั้นต่ำ 24 (Android 7) ซึ่งรวมกันแล้ว แอพลิเคชัน Android จะสามารถติดตั้งได้บนระบบตั้งแต่ API level ขั้นต่ำจนถึง API level เป้าหมาย หรือก็คือ แอพลิเคชันในโครงงานนี้สามารถติดตั้งได้ตั้งแต่บนระบบ Android 7 ถึง Android 16 นั่นเอง ==== Java/Kotlin #i Java และ Kotlin เป็นภาษาสำคัญสำหรับการพัฒนาแอพลิเคชัน Android ถึงอย่างไรก็ตาม แอพลิเคชัน Flutter นั้นถูกเขียนด้วยภาษา Dart แต่ยังจำเป็นต้องมีโคด Java และ Kotlin เล็กน้อยเพื่อเริ่มต้นแอพลิเคชัน Flutter #i โดยปกติแล้ว Flutter จะสร้างโคดพื้นฐานขึ้นมาให้สำหรับการเริ่มแอพลิเคชันแบบพื้นฐาน (อยู่ภายในโฟลเดอร์ `java` และ `kotlin` ตามที่ถูกกล่าวถึงใน@flStructure) ดังนั้นจึงไม่จำเป็นต้องมีการเขียนโคด Java หรือ Kotlin เอง แต่ในบางกรณี อาจต้องเขียนโคดเพิ่มเองหากมีความต้องการเข้าถึงฟีเจอร์พื้นฐานระบบที่ Flutter ไม่มี API เพื่อให้เข้าถึงได้และไม่มีแพคเกจเพื่อรองรับฟีเจอร์ที่ต้องการ #i โครงการนี้ใช้ Java 21 (JetBrains Runtime/Azul Zulu OpenJDK) เป็นหลักในการทำงานกับ Gradle แต่แอพลิเคชัน Android ที่ผลิตออกมานั้น เพื่อให้เข้ากับเวอร์ชันที่เก่ากว่าของระบบปฏิบัติการได้ ใช้ Java 11 ==== Gradle #i Gradle เป็นเครื่องมือสร้างระบบอัตโนมัติสำหรับการพัฒนาซอฟต์แวร์หลายภาษา จัดการงานต่าง ๆ เช่น การคอมไพล์ การแพ็คเกจ การทดสอบ การปรับใช้ และการเผยแพร่ ภาษาที่รองรับ ได้แก่ Java (รวมถึงภาษา Kotlin, Groovy, Scala ที่ใช้ JDK), C/C++ และ JavaScript Gradle พัฒนาต่อยอดจากแนวคิดของ Apache Ant และ Apache Maven และนำเสนอภาษาเฉพาะโดเมนที่ใช้ Groovy และ Kotlin ซึ่งต่างจากการกำหนดค่าโครงการที่ใช้ XML ที่ Maven ใช้ Gradle ใช้กราฟแบบอะไซคลิกกำกับทิศทางเพื่อจัดการการอ้างอิง กราฟนี้ใช้เพื่อกำหนดลำดับของงานที่ควรดำเนินการ Gradle ทำงานบน Java Virtual Machine #i Gradle คือเครื่องมือหลักที่ใช้ในการจัดการโปรเจกต์ Java ส่วนใหญ่ รวมถึงโปรเจกต์ Android โดยในโครงการนี้ จะใช้ Gradle เวอร์ชัน 8.14.3 เป็นหลัก #i โดยปกติแล้ว ผู้พัฒนานั้นไม่มีความจำเป็นที่จะต้องแตะต้อง Gradle ด้วยตนเอง และ Flutter จะทำการจัดการเอง แต่หากมีความจำเป็นต้องใช้คำสั่ง Gradle ด้วยตนเอง จะมีสคริปต์ `gradlew` (หรือ `gradlew.bat` สำหรับผู้ใช้ Windows) ภายในโฟลเดอร์ `android` ของโปรเจกต์ Flutter เสมอเพื่อเรียกใช้ Gradle ที่ถูกดาวน์โหลดมาสำหรับโปรเจกต์นั้น ๆ === Linux #i เช่นเดียวกับ Android ที่กล่าวไปข้างต้น Flutter มีการสร้างโคดสำหรับการเปิดแอพลิเคชันแบบพื้นฐาน แต่สำหรับ Linux แล้วนั้น Flutter ใช้โคด C++ และเฟรมเวิร์ก CMake ในการสร้างรากฐานของแอพลิเคชัน #i ในการพัฒนาแอพลิเคชันสำหรับ Linux ต้องติดตั้งโปรแกรมเพิ่มเติม (build dependencies) ขยายความคือ ด้านบนคือสิ่งที่จำเป็นหากมีระบบอื่นเป็นเป้าหมาย แต่หากต้องการพัฒนาแอพลิเคชัน Linux ต้องติดตั้งโปรแกรมในรายการด้านล่างเพิ่ม #grid( columns: 2, column-gutter: 1in, [ - GTK 3 (ไลบรารีสำหรับการพัฒนา) - pkg-config - ไลบรารี GNU Standard C++ v3 ], [ - Clang - CMake - Ninja ], ) #i การติดตั้งไลบรารีและโปรแกรมที่กล่าวไปข้างต้นจะแตกต่างกันไปแต่ละการแจกจ่าย Linux และ Flutter ใช้ไลบรารีพื้นฐานดังกล่าวในการทำงานของแอพลิเคชัน (runtime dependencies) - GTK 3 - blkid - LZMA แต่โดยทั่วไปแล้ว ไลบรารีเหล่านี้ควรถูกติดตั้งมาอยู่แล้วหากคุณใช้ graphical desktop ทั่วไป ==== Debian ```sh # Development dependencies: sudo apt install curl git unzip xz-utils zip libglu1-mesa # Linux build dependencies: sudo apt install clang cmake ninja-build pkg-config libgtk-3-dev libstdc++-12-dev # Runtime dependencies: sudo apt install libgtk-3-0 libblkid1 liblzma5 ``` ==== Fedora Linux ```sh # Development dependencies: sudo dnf install curl git unzip xz zip mesa-libglu # Linux build dependencies: sudo dnf install clang cmake ninja-build pkgconf gtk3 # Runtime dependencies: sudo dnf install gtk3 libblkid xz ``` ==== Arch Linux ```sh # Development dependencies: sudo pacman -S --needed curl git unzip xz zip glu # Linux build dependencies: sudo pacman -S --needed clang cmake ninja pkgconf gtk3 # Runtime dependencies: sudo pacman -S --needed util-linux-libs xz gtk3 ``` === macOS/iOS #i การพัฒนาแอพลิเคชันสำหรับ macOS และ iOS นั้นต้องทำบน macOS เท่านั้นและจำเป็นต้องพึ่งพาเครื่องมือ Xcode แต่เนื่องจากในโครงงานนี้ไม่มีผู้ใช้ macOS จึงไม่สามารถสร้างไบนารีสำหรับ macOS และ iOS ออกมาได้ และไม่ใช่เป้าหมายของโครงงานนี้เช่นกัน